Thủ tục xuất khẩu than mùn cưa (Sawdust Charcoal / Briquette Charcoal)

Trong xu hướng chuyển dịch sang năng lượng sạch và vật liệu nướng BBQ không khói, thủ tục xuất khẩu than mùn cưa (Sawdust Briquette Charcoal) đang là một trong những mảng gia công sản xuất mang lại ngoại tệ lớn cho Việt Nam. Với chất lượng cháy bền, nhiệt lượng cao, than mùn cưa Việt Nam đang được các chuỗi nhà hàng tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông săn đón nhiệt tình.

Tuy nhiên, vì bản chất nguyên liệu đầu vào là mùn cưa (phế phẩm từ quá trình cưa xẻ gỗ), mặt hàng này bị cơ quan Hải quan đưa vào diện kiểm soát chặt chẽ. Tương tự như thủ tục xuất khẩu pallet gỗ, sếp bắt buộc phải giải trình được Bảng kê lâm sản để chứng minh gỗ hợp pháp. Đồng thời, nhằm hạn chế xuất khẩu thô tài nguyên rừng, Nhà nước đang áp dụng mức thuế xuất khẩu 10% cho mặt hàng than mùn cưa.

Thách thức khốc liệt nhất của than mùn cưa lại nằm ở khâu vận tải biển. Than được phân loại là vật chất có nguy cơ tự bốc cháy (Hàng nguy hiểm – Class 4.2). Nếu không nắm rõ quy trình test tự cháy (SHTC) và kỹ thuật đóng container, hãng tàu sẽ từ chối chở hàng. Việc sử dụng một đại lý hải quan sành sỏi về hàng DG (Dangerous Goods) là “phao cứu sinh” bắt buộc. Dưới đây là quy trình thực chiến từ Zship Logistics.

Định nghĩa Than mùn cưa trong Hải quan

Than mùn cưa (Sawdust Briquette Charcoal) được tạo ra bằng cách thu gom mùn cưa (gỗ thông, bạch đàn, cao su), sấy khô và ép dưới áp suất, nhiệt độ cao thành các thanh củi rỗng ruột (không dùng chất kết dính). Cuối cùng, chúng được đưa vào lò đốt (các-bon hóa) trong 7-10 ngày ở nhiệt độ trên 800°C. Thành phẩm là thanh than cứng, đen bóng, khi đốt không khói, không mùi, nhiệt lượng cao. Bản chất nó vẫn thuộc nhóm “Than củi” (Wood charcoal) trong biểu thuế.

Căn cứ pháp lý & Chú thích chi tiết Điều/Khoản

Lô hàng than mùn cưa của sếp bị kiểm soát gắt gao bởi các quy định về quản lý lâm sản và thuế xuất khẩu (nhấp xem văn bản gốc):

Mã HS Code và Biểu thuế xuất khẩu Than các loại

Sếp cần lưu ý, không phải loại than nào cũng chịu thuế 10%. Việc xác định đúng bản chất than là cực kỳ quan trọng:

Quy trình thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu

Bước 1: Test SHTC, MSDS và Xin Booking (Sống còn)

Hãng tàu cực kỳ sợ chở than. Sếp phải gửi mẫu than đi test tại các tổ chức uy tín (như Vinacontrol, SGS, Vinacomin) để lấy Chứng thư SHTC (Self-heating Test Certificate). Nếu kết quả pass (không tự bốc cháy), hãng tàu mới cho phép đi dưới dạng Non-DG. Nếu rớt, sếp phải book tàu chuyên chở Hàng nguy hiểm (DG Cargo – Class 4.2), cước cực đắt và rất ít tàu nhận.

Bước 2: Đóng hàng, Vanning Certificate và Chống ẩm

Than ra lò phải được làm nguội hoàn toàn (ít nhất 7-10 ngày) mới được đóng thùng carton. Container phải lót màng nilon kín, rải túi hút ẩm. Một số hãng tàu (như đi Nhật) bắt buộc sếp phải có Vanning Certificate (Giấy chứng nhận đóng hàng an toàn) do công ty giám định độc lập cấp tại bãi đóng hàng.

Bước 3: Mở tờ khai VNACCS & Nộp Bảng kê lâm sản

Truyền tờ khai hải quan. Đối với nhóm mã 4402, tờ khai sẽ bị bẻ sang Luồng Vàng hoặc Luồng Đỏ để hải quan kiểm tra Bảng kê lâm sản và Hóa đơn đầu vào (đề phòng xuất lậu than củi từ rừng tự nhiên). Sếp phải nộp đủ 10% thuế xuất khẩu thì tờ khai mới được thông quan.

Bước 4: Xin C/O Form hưởng ưu đãi

Lô hàng lên tàu, sếp cầm bộ chứng từ nộp cho VCCI xin C/O. Xuất đi Nhật Bản xin C/O Form VJ hoặc AJ, đi Hàn Quốc xin Form AK hoặc VK để khách hàng đầu bên kia được miễn giảm thuế nhập khẩu.